فصل 4 نظر اجمالي به ذرات تشكيل‌دهندهء جهان هستى الف - ذرات تشكيل‌دهندهء اجرام سماوي به طورى كه در فصل‌هاى گذشته گفتيم مواد أولية جهان آغازين به نوشته استيون واينرگ ابتدأ تودهء انبوهى از گازهاى مختلف بوده ودر اثر حركات وسرعت بسيار شديد وجهانگير آن واصطكاك وتصادم مواد گازها ايجاد حرارت نموده وبالا رفتن دماء به اندازه غير قابل تصورى به ميزان يك‌صد ميليون درجه كلوين بالغ بوده ( 10 11 K ) « 1 » در اين حرارت ذرات الكترونها وپاد ذرّه‌اش پوزيترون وذرّات بىجرم فوتون - نوترينو وغيره به سختى قابل دوامند وتعداد معدودى ذرهء هسته‌اى در حدود يك پروتون با يك نوترون در مقابل هر 1000 ميليون فوتون - يا ألكترون - يا نوترينو نيز وجود دارد ودر اين مرحله فضاى جهان نامتناهى سراسر به اين صورت است وبه تدريج دماى جهان به حد 000 / 30 ميليون درجه كلوين پايين مىآيد ( K 11 * 10 * 3 ) وبا نزول حرارت در اين معيار نوترونها به سهولت به پروتونها كه سبكترند تبديل مىگردد . در نتيجة توازن ذرات هسته‌اى به 38 % نوترون در مقابل 62 % پروتون تغيير پيدا مىكند .

--> ( 1 ) كتاب انبساط جهان ، ص 97 .